Afgelopen maand was het 74 jaar geleden dat de Spaanse Revolutie van start ging. In de nacht van 18 op 19 juli 1936 riepen anarchisten van de CNT-FAI (Confederación Nacional del Trabajo – Federación Anarquista Ibérica) de revolutie uit. Dit als reactie op de poging tot een staatsgreep door de fascisten onder leiding van generaal Francisco Franco. Een ongekende sociale transformatie trad vanaf dit moment in werking van zowel een sociale-(economische) revolutie voor vrijheid zowel als een strijd tegen het fascisme dat op dat moment tracht Spanje in haar greep te krijgen.

Anarchisten en Anarcho-Sydicalisten sloegen binnen enkele dagen de opstand van het leger neer en namen de wapendepots over. De CNT-FAI coördineerde voor een groot deel de economische transformatie als grootste anarchistische vakbond, die op dat moment ongeveer 1,6 miljoen leden telde en later zelfs groeide tot 2 á 3 miljoen. Daarnaast werden er allerhande andere anarchistische organisaties opgericht voor de sociale veranderingen. Zo was ook de rol van de vrouw een belangrijk onderwerp voor veel vrouwen. Zij hadden een nog grotere achterstandspositie dan de meeste vrouwen elders in de wereld. Zo werd onder andere de vrouwen-zelforganisatie Mujeres Libres (Vrije Vrouwen) opgericht die vrouwenemancipatie tot doel stelde. Deze organisatie telde ongeveer 30.000 leden en hield zich bezig met zaken als onderwijs voor vrouwen en het verspreiden van propaganda over gelijkheid tussen de seksen in seksuele vrijheid, besluitvorming, economische welvaart etc.

Spanje werd uiteindelijk de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog waarbij de revolutie het onderspit moest delven in de internationale machtspolitiek. De fascisten kregen materiële (en troepen) bijstand van Nazi-Duitsland en fascistisch Italië en de communisten (Stalin) gaven ‘bijstand’ aan het Antifascistisch Front. Hierbij werd echter ook de sociale revolutie in de rug gestoken door de Stalinisten en de kapitalistische liberale democratieën door allerhande ondermijningen. Prominente anarchisten werden gevangengenomen of vermoord door de Cheka (de geheime dienst van Sovjet Rusland), de democratieën legden een wapenboycot op Spanje, wapenleveranties vanuit Sovjet Rusland werden enkel nog toegekend aan de communisten en ondertussen werd Italië en Duitsland internationaal geen strobreed in de weggelegd. De repressie van de veronderstelde antifascistische ‘bondgenoten’ ging van start in de inmiddels de geschiedenis ingegane ‘mei-dagen’ die van start gingen met de provocatie van de communistische politie die de telefoondienst, georganiseerd en gecontroleerd door de CNT, overnamen.

Veel wijze lessen zijn te trekken uit de sociale strijd die in de 3 jaar van de revolutie plaatsvond – óók uit de fouten die gemaakt zijn door onze Spaanse kameraden. Er zijn talloze boeken te vinden over de Spaanse Revolutie bij onder andere Freedom Press en AK-Press. Een goed overzicht en krachtig getuigenverslag is onder te vinden in het samengestelde boek ‘Vision on Fire’ van David Porter, met geschreven brieven van Emma Goldman over haar ervaringen in revolutionair Spanje. Daarnaast zijn er ook menig documentaire en speelfilm over gemaakt waarvan Libertarias (ook wel Juegos de Guerra) en Land of Freedom (over de Trotskistische POUM) de bekendste zijn.

Living Utopia

De documentaire ‘Living Utopia’ (1994) is een documentaire met getuigenverslagen van 30 mensen die zelf de Spaanse Revolutie, en de aanloop hier naartoe, hebben meegemaakt. Helaas is het een oude opname en is deze ook nog in 10 delen geknipt*. Er is ook een ‘hele’ versie op Google Video maar deze is verkort en niet compleet.

Living Utopia (1-10)

Living Utopia (2-10)

Living Utopia (3-10)

Living Utopia (4-10)

Living Utopia (5-10)

Living Utopia (6-10)

Living Utopia (7-10)

Living Utopia (8-10)

Living Utopia (9-10)

Living Utopia (10-10)

*Mochten mensen een locatie weten waar gratis langere films te uploaden zijn en ook nog vrij te delen, mail dit dan graag naar ons door.