Afgelopen week hebben we allemaal breed uitgemeten in de media mogen lezen, horen, zien, dat het 20 jaar geleden is dat de Berlijnse muur gevallen is. De Berlijnse muur, de muur die communistische Oost-Duitsland en het westerse, kapitalistische West-Duitsland van elkaar scheidde. Het communistisch regime van de Deutsche Demokratische Republik (DDR) had een gevreesd politieapparaat, geleid door de Stasi, die alle in haar ogen politieke tegenstanders nauwkeurig in de gaten hield en waar nodig uitschakelde doormiddel van opsluiting of eliminatie. De achterdocht en de angst waarvoor dit systeem stond zorgde er voor dat lange tijd vrije organisatie en uitingen van onvrede met grote mogelijkheid resulteerden in gevangenisstraffen of zelfs de dood.

Op de verjaardag van de val van de muur wordt er 20 jaar na dato opgelucht adem gehaald, dat dit tijdperk nu echt voorbij is. Dat er eens en voor altijd is afgerekend met het totalitaire communisme. Langs de route waar ooit de Berlijnse scheidingsmuur liep hebben tienduizenden Berlijnse inwoners zich verzameld om deze val van de muur te herdenken. Op verschillende plekken zijn toespraken van mensen, waaronder de nationale- en wereld leiders, over vooral de goede kanten van ’Die Wende’. En ook in de rest van Europa wordt er ‘herdacht’. Maar waar blijven de kritische blikken naar de huidige situatie en ontwikkelingen in Europa.

Inmiddels is het het kapitalisme dat in Europa de dienst uit maakt. Zijn we daar nou werkelijk beter van geworden? Er zijn zeker verbeteringen, maar om bij een aangelegenheid als deze kritiekloos te blijven tegenover de huidige ontwikkelingen en problemen in politiek en samenleving is een groot gemis.

In bijna alle Europese landen staat diezelfde privacy, waarvan op hetzelfde moment de schending ervan wordt herdacht, nog steeds -en misschien zelfs wel meer- onder druk. Anti-terrorismewetgeving biedt voor de overheid vergaande mogelijkheden om ‘rechtmatig’ in te breken op de persoonlijke sfeer van mensen. Zo is Nederland het land waar de meeste telefoontaps in heel de wereld worden uitgevoerd. Is er in Nederland dan werkelijk zo veel meer criminaliteit dan in andere landen of worden er ook andere mensen afgeluisterd, u en ik? Wie is het dan eigenlijk die jou nu afluistert en waarom denken zij dat zij hier het recht op hebben? Daarnaast zijn er nog vele andere voorbeelden aan te dragen van privacyschending als de OV-chipkaart, waarvan zelfs de Stasi een kleur zou krijgen. Toch schijnen we dit allemaal even te vergeten bij de viering van de val van de muur. Want terwijl wij dit vieren wordt er een geheel nieuwe muur om Europa zelf heen gebouwd. Deze nieuwe ‘muur’ wordt echter niet bewaakt door DDR-soldaten maar door de strijdkrachten van Frontex[i], de internationale grensbewaking van de Europese Unie.

Daarnaast hebben we dan nog de werkeloosheid, verdeeldheid in de samenleving en rassenhaat. Slechts een greep uit de problemen in de samenleving waar dit systeem ook geen antwoord op heeft en zelfs een grote rol in speelt in het veroorzaken er van. De markt zou dit alles moeten oplossen. Maar er wordt een ding vergeten, en wel dat de markt een abstract iets is. In plaats van dat mensen elkaar helpen in sociale voorzieningen etc vervreemden ze van elkaar in een anonieme markt met klanten en leveranciers met diensten. Hoe meer mensen je voor minder geld kan helpen hoe beter, vaak het belang van persoonlijke interactie uit het oogverliezend – tenzij het de verkoop bevordert. Veel van onze maatschappelijke problemen verslechteren door de marktwerking van het kapitalisme dat nu de spelregels maakt. Degene die zich nu al verzetten tegen deze gang van zaken worden monddood te maken. Grote handelstoppen worden met man en macht beschermd door een gigantisch politieapparaat. Activisten worden efficiënt buiten de deur gehouden met inreisverboden ten tijde van grote demonstraties waarbij men probeert een tegengeluid te geven. 500 Jaar na dato lijkt Machiavelli’s uitspraak in ‘de Prins’ nog steeds actueel: “Iedereen weet wat je schijnt, weinigen voelen wat je bent”. Hij doelt hier op het feit dat maar weinig mensen kunnen begrijpen wat het inhoudt om onderdrukt te worden tot ze zelf voelen wat dit betekent. Zolang een minderheid zich verzet en hiervan de gevolgen ondervindt zal de meerderheid dit niet ‘voelen’ of begrijpen en dus stilzwijgen en zich hier niet mee kunnen identificeren. Praktijken als deze worden tegenwoordig efficiënt buiten de media gehouden of feiten worden verdraaid.

20 Jaar geleden viel de Berlijnse muur. Een groot feest, en terecht, want van de verschrikkingen van het Oost-Duitse regime voor de individuele vrijheid zijn we verlost. Maar er is wel een nieuwe macht voor in haar plaats opgestaan. De wind van de politiestaat en het totalitaire regime is nog niet uitgewaaid, men weet het gewoon een stuk beter te verkopen. Ondertussen graven zij verder aan hun nieuwe loopgraven. ”Vrijheid ontstaat niet vanzelf. Voor vrijheid moet gevochten worden!” zo zei Merkel, bondskanselier van Duitsland. Een uitspraak die zonder meer waar is[ii]. Deze muur is dan misschien gevallen, het doek voor (totalitaire) staatsmacht nog niet.

,Defiance

---

[i] Frontex – (afkorting van het Franse Frontières extérieures, formeel: Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen, ook wel afgekort tot AMOCEB) is een agentschap van de Europese Unie dat zich toespitst op de samenwerking van de lidstaten van de EU ten opzichte van de gezamenlijke Europese buitengrens. Het agentschap heeft haar hoofdkwartier in de hoofdstad van het land met de grootste EU-buitengrens: Warschau in Polen. Eerste directeur van dit agentschap is Ilkka Laitinen.

Het agentschap helpt de lidstaten bij de uitvoering van de Europese voorschriften inzake controles van de buitengrenzen en de (gedwongen) terugkeer van niet-EU-burgers naar hun land van herkomst. Uiteraard moeten alle lidstaten hun eigen grenzen controleren, maar het agentschap draagt ertoe bij dat dit overal op dezelfde ‘efficiënte’ wijze gebeurt.

De belangrijkste taken van het agentschap bestaan erin:

• de EU-landen te helpen hun grenswachten op te leiden;
• risico’s te beoordelen;
• gebruik te maken van het onderzoek naar nieuwe bewakingstechnologieën;
• de samenwerking tussen de EU-landen inzake repatriëring van illegale immigranten te coördineren.

Meer over Frontex, de gevolgen van het EU beleid etc. is te vinden op:
http://www.noborder.org en http://calaismigrantsolidarity.wordpress.com

[ii] daargelaten wat voor haar die definitie van vrijheid is en voor wie deze zou moeten gelden. Voor mij is dit wel duidelijk…